Бяз снасьці вошы не заб'еш
З дзяцінства люблю што-небудзь змайстраваць - таму, як толькі з’явілася магчымасьць, вырашыў змайстраваць сабе хатку ў вёсцы. А яшчэ мне падабаецца хадзіць на рыбу і паляваньне, таму выбраў вёску ў Вілейскім раёне недалёка ад вадасховішча - яшчэ ў дзяцінстве марыў пра вялікі вадаём.
Дыстанцыйная работа жонкі і мая дазволілі перабрацца ў вёску падчас будаўніцтва. У двары паставілі намёт, правялі ў яго электрычнасьць і падключылі абагравальнік. Цяпер мы змаглі начаваць ў намёце пры нізкіх тэмпературах.
Вось так жывем, можна сказаць, ў паходных умовах тыдзень, а калі большасьць менчукоў доўгімі шэрагамі выязджаюць з Мінску ў вёскі, мы вяртаемся ў горад, каб памыцца і адпачыць ад “адпачынку на прыродзе”. А потым з правіянтам і таварамі з будаўнічай крамы заступіць на новую вахту.
Там у вёсцы зьдзяйсьняю свае дзіцячыя летуценьні, якія фарміраваліся пад ўплывам прачытаных кніг паляўнічых-натуралістаў. Як казаў адзін мой знаёмы, мы становімся дарослымі, каб ажыццяўляць дзіцячыя мары. Таму мы выбралі такую вёску, каб, выйшаўшы за агарод, адразу апынуцца ў паляўнічых угодьдзях, дзе можна папаляваць на галубоў, перапёлак, курапатак ці зайцоў. А яшчэ каб можна было палавіць рыбу на вялікім вадаёме. Некалі ў юнацтве я ездзіў сюды на веласіпедзе – дарога займала паўдні, начаваў на беразе, а цяпер ад вёскі магу зайсьці пешшу.
У мяне простае рыбацкае начыньне: недарагая балонская вуда, самаробны зэдлік, а замест садка ў мяне вядзерца – амаль як ў дзяцінстве: я хаджу на рыбу, а не па рыбу.
З прынадамі я таксама моцна не тлумлюся. Звычайна гэта пшонная каша з сухарамі, у якую дадаю цукровую пудру з ванілінам ці што-небудзь з кулінарных закрас, а лаўлю на пасту з манкі. Падабаецца мне гэтая насадка за сваю “ўніверсальнасьць” – яе можна зрабіць любога колеру, водару і смаку.
Паплавочнай вудзе застаюся верным з дзяцінства. Спрабаваў я лавіць на розныя донныя снасьці, але доўгае сядзеньне ў чаканьні, калі возьмецца рыба, наводзіць нудоту, ды і часу шкада. А вось з паплаўком час бавіцца весялей, і не бяда, што трапляецца пераважна розная драбяза – абы бралася.
Жнівень па-асабліваму прыемны месяц – з другой суботы жніўня адкрываецца летне-восеньскі сезон паляваньня. Да таго ж, гэтай парою, пасьля ліпеньскай сьпякоты, пачынае лепш брацца рыба.
Я люблю хадзіць на рыбу раніцай. Раніцы мяне зачароўваюць. Пры бязветраным ясным надвор’і на паверхні вады адлюстоўваюцца зоркі. Потым неба над усходам пачынае патроху святлець і станавіцца малінавага адценьня. А з першымі прамянямі ўсё навакольле афарбоўваацца ў золата.
Ну, і як кажа народная прымаўка, таму, хто рана ўстае, сама рыба ў рукі йдзе. А яшчэ раніцай сьпіць ўся тая алкашня, якая да ночы гойсае па вадаёме на маторках, грыміць сабвуферам і паліць вогнішчы, з-за дыму якіх не прадыхнуць. З тае нагоды я і перабраўся на пліты – ад турыстаў падалей.
Гэта была цёплая жнівеньская раніца. Прачнуўся я на досьвітку, намясіў манкі з ванілінам, узяў прыгатаваную з вечара кашу і ўжо праз колькі хвілінаў быў на плітах.
Разматаў вуду. Памераў глыбіню. Наматаў манкі на крук. Закінуў снасьць і накідаў побач з паплаўком некалькі камякоў змешанай з сухарамі кашы. Пачаў назіраць за ўсходам сонца, усеўшыся на свой зэдлік.
Дарэчы пра зэдлік. Ёсьць ў мяне рыбацкі фатэль, у якім рэгулюецца даўжыня ножак, але ім добра карыстацца, калі выгружаесься з аўтамабілю на беразе, а вось калі ловіш на плітах, то ўсе свае транты трэба цягнуць на вазку альбо на сваім гарбу, што вельмі ня зручна. Пры дапамозе будаўнічага ўзроўню і лінейкі я замераў нахіл плітаў – аказалася 18 градусаў і, з улікам гэтага нахілу, зрабіў сабе невялікі зэдлік. Паколькі я не сяджу на рыбе па паўдні, то лёгкі зэдлік – добрая альтэрнатыва цяжкаму фатэлю.
Дык вось, назіраю я за ўсходам сонца і бачу, як мой паплавок зьнікае з відавоку. Падсякаю і адчуваю, што на круку вялізная рыбіна. І усё, як у кніжках, якія я чытаў у дзяцінстве: “Вуда ў дугу, а лёска як цеціва лука”
Патроху пракручваю катушку, на якой пад рыўкамі рыбы трашчыць фрыкцыён – гэта ратуе тонкі павадок ад разрыву. Па супраціву вызначаю, што на крук патрапіў лешч – а лешч гэта ня карп, якога, як кабана, складана стрымаць. У ляшча вельмі адчувальныя губы, і, ў цэлым, яго ротавая поласьць мае шмат асязальных, ў тым ліку балявых, рэцэптараў. Ад болю рыба ўпадае ў шокавы стан і амаль што не супраціўляецца, таму ляшча нескладана вываджваць. Ну, а раз я параўнаў карпа з кабаном, то па аналогіі з сельскагаспадарчай жывёлай лешч – гэта конь, каням таксама, каб уціхамірыць, верхнюю губу заціскаюць спецыяльнай закруткай.
Паціху даводжу ляшча да беражка і разумею, што гэта не спадзісты бераг, дзе у мяне раней атрымалася выцягнуць трохкілаграмовага ляшча, пліты маюць ухіл у 18 градусаў, а сачка з сабою няма! Я не зьбіраўся такіх ляшчоў лавіць.
Можна было папрасіць дапамогі ў рыбака, які сядзеў недалёка і назіраў за маёй барацьбой з рыбай – ён быў слушна экіпіраваны, але на той момант мне такой дабрай думкі ў галаву не прыйшло. Як кажуць, каб тое спачатку ведаў, што напрыканцы будзе!
Адзінае, што я тады прыдумаў – гэта ўзяць рыбіну рукой. Асьцярожна, каб не аслабіць нацяжэньне лёскі, нахіляюся і адчуваю, як мае ногі едуць па сьлізкіх плітах. Хлабысь - і я ў вадзе па калені.
А лешч паглядзеў на мяне: “Ну што ты за рыбак?! У цябе нават сачка няма! Паплыву я адсюль, а кручок твой забяру сабе на памяць”
- Вы што, пасьлізнуліся? – пытаецца ў мяне рыбак.
- Эх! - з прыкрасьцю машу я рукой. – Такі лешч быў, а я сачка не ўзяў!
- Та-а-ак, без сачка тут ніяк, - паспачуваў мне рыбак.
Народная прымаўка кажа – доброму рыбаку карасі самі ў вядро скочуць. Пра дрэннага ў прымаўцы не ўзгадваецца – відаць, у дрэннага скочуць з вядра. Што ж, прыдзецца з сабою яшчэ і сачок цягаць – вялікі вадаём заўсёды можа падкінуць сюрпрыз, як той казаў, без снасьці вошы не заб'еш.
Комментарий